Bir DJ setini sıralamak: önce ton, sonra tempo, sonra enerji — ve havuzun algoritmadan neden önemli olduğu

Bir seti hazırlarken elindeki parçaları bir sıraya koyman gerekiyor. Ve neredeyse her zaman üç şeyi aynı anda istiyorsun: arka arkaya gelen iki parçanın tonu uyuşsun, tempoları birbirine yakın olsun, enerji de gecenin gitmesini istediğin yöne — yükselen, zirve yapıp inen, dalgalanan — uysun.

Üçünü birden mükemmel tutmak çoğu zaman mümkün değil. O zaman soru şu oluyor: çatıştıklarında hangisi önce gelir? Ve bir de daha az sorulan bir soru var: elinde kaç parça olmalı?

Neden önce ton

Ton uyumu bir sınır gibi çalışır. Camelot çarkında uygulamamızın uyum puanı aynı ton için 100, bir adım ötesi için 88, aynı numaranın öbür harfi için 85; iki adımda 62'ye, çapraz komşuda 55'e iniyor, daha uzakta daha da düşüyor. İlk üçü — aynı ton, bir adım, harf değişimi — çarkın "güvenli" hamleleri. Bu yazıda uyumlu geçiş dediğimizde bunları, yani 85 ve üstünü kastediyoruz. Puanın nasıl kurulduğunu Camelot çarkı yazısında anlattık.

Uzun bir blend'de iki parçanın armonik katmanları bir süre birlikte çalar; ton uyuşmuyorsa bu bölüm boyunca duyulur. Tempo farkı ise küçük olduğu sürece pitch fader'la kapanır. Bu yüzden tonu önce, tempoyu ikinci sıraya koyuyoruz.

Sonra tempo

Tempoda bir yelpaze var. Bu yazıdaki ölçümde iki parça arasındaki farkın %2 veya altında kalmasını hedef aldık.

Bir uyarı: ton kilidi kapalıyken pitch fader tonu da kaydırır. %2'lik bir oynama yarım sesin yaklaşık üçte biri kadar perde kaydırır; %6 civarı ise tam bir yarım ses, yani çarkta bambaşka bir ton. Tempo farkı büyüdükçe, ton uyumu için yaptığın seçim de bozulmaya başlar. Ayrıntısı Camelot yazısındaki "tempo tuzağı" bölümünde.

En son enerji

Enerji, üçünün içinde ölçmesi en zor olanı. Ton ve tempo parçanın fiziksel özellikleri; enerji ise büyük ölçüde bir yargı: düzenlemenin yoğunluğu, davulun sertliği, pistin o parçaya nasıl tepki verdiği. Araçların verdiği enerji sayıları yol gösterir ama bir DJ'in kulağının yerini tutmaz.

O yüzden enerjiyi sıralamanın eğrisi olarak düşünüyoruz: setin genel yönünü o belirler, ama tek tek geçişlerde ton ve tempoyu bozmasına izin vermiyoruz.

İki sıralama yöntemi

Bir listeyi bu üç ölçüte göre otomatik sıralamanın iki temel yolu var.

Açgözlü yöntem. Bir parçayla başlarsın; her adımda, o an çalan parçaya en iyi uyan parçayı seçersin. Basit ve hızlı. İki zayıf yanı var:

• Her adımda yalnız bir sonrakine baktığı için kendini köşeye sıkıştırabilir: bugün en iyi görünen seçim, üç parça sonra elinde uyan hiçbir şey bırakmayabilir.
• Ton, tempo ve enerji tek bir puanda ağırlıklı toplanırsa, temposu çok iyi ama tonu uyumsuz bir parça, tonu uyumlu ama temposu biraz uzak bir parçayı geçebilir.

İleriyi gören yöntem. Tek bir liste yerine aynı anda pek çok yarım listeyi açık tutarsın ve her adımda listenin tamamını puanlarsın. Öncelik de katıdır: önce ton uyumu, sonra tempo, en son enerji eğrisi. Böylece erken bir seçimin sonradan doğurduğu çıkmaz görülebilir.

Ölçtük: hangi yöntem, ne kadar fark

İki yöntemi aynı havuzlarda yan yana koştuk. Malzeme, kurucumuz Enes Ayata'nın arşivindeki House klasörü: ton ve tempo bilgisi olan 559 parça. Ton ve enerji, dosyalarda zaten bulunan etiketlerden alındı.

Bu klasörden rastgele 40, 20 ve 14 parçalık havuzlar çektik ve her birinden 12 parçalık bir set kurduk. Her havuz büyüklüğü için üç enerji eğrisi (yükselen, zirve, dalga) ve eğri başına 40 farklı havuz: havuz büyüklüğü başına 120 set. Ölçtüğümüz iki şey: ardışık geçişlerin yüzde kaçı ton olarak uyumlu (85 ve üstü) ve yüzde kaçında tempo farkı %2 veya altında.

Aralıklar üç enerji eğrisinin sonuçlarını gösteriyor.

Ton ve tempo uyumunda ileriyi gören yöntem her havuz büyüklüğünde daha iyi. 40 parçalık havuzda bütün geçişleri hem ton hem tempo olarak uyumlu kurabildi. Ama tablonun asıl söylediği başka.

Asıl ders: havuz, algoritmadan önemli

Tabloya sütun sütun değil, satır satır bak. 40 parçalık havuzda iki yöntem de geçişlerin %96 ve üstünü uyumlu kuruyor. 14 parçalık havuzda ise iki yöntem de %80 civarında kalıyor; daha iyi yöntem bile geçişlerin %17–18'ini uyumlu yapamıyor.

Sebep basit: 12 parçalık bir set için 14 parçan varsa, neredeyse hiç seçme şansın yok. Hemen her parçayı sete koymak zorundasın; tonu kimseye uymayan bir parça da bir yere girecek. Hiçbir sıralama yöntemi, havuzda olmayan bir parçayı yaratamıyor.

40 parçada durum tersine dönüyor: seçme şansı bol, uyan bir sonraki parça hemen hep var.

Bu ölçüm tek bir DJ'in, tek bir türdeki arşivinden; başka türlerde ve kütüphanelerde oranlar farklı çıkabilir. Ama yön açık: setinin yaklaşık üç katı parçayla hazırlanmak, bu arşivde hangi yöntemle sıralarsan sırala, uyumlu geçişlerin büyük çoğunluğunu kendiliğinden getirdi.

Uymayan parçayı dışarıda bırakmak

Bunun bir de öbür yüzü var: küçük bir havuzda her parçayı sete sığdırmaya çalışmak, uyumu düşürüyor. Bazen doğru hamle, bir parçayı o gecenin setinden çıkarmak.

Bu bir kayıp değil. O parça başka bir sette, başka bir komşuyla yerini bulur. Bir parçayı çok seviyorsan, onu çevreleyecek parçaları havuza ekle: aynı tonda, bir adım ötesinde ya da harf değişiminde parçalar. Her tonun komşularını ton sayfalarında bulabilirsin.

Harmoniq'te bu nasıl görünüyor

Harmoniq'in set kurucusu, sıraladığın her iki parçanın arasına geçişin bir değerlendirmesini yazıyor: iki tonu, tempo farkını, enerjileri ve geçişin ne kadar rahat olduğunu. Sırayı elle kurarken hangi geçişin zayıf kaldığını görebiliyorsun. Otomatik sıralama da var ve bugün yukarıdaki açgözlü yönteme dayanıyor. Bu ölçümü onu iyileştirmek için yaptık; tablonun ilk sütunu bugünkü davranışı gösteriyor.

Tonların kendisi de bir tahmin. Bir parçanın tonundan emin olmadığında Harmoniq bunu söylüyor; güven skoru yazısında bunun ne anlama geldiğini anlattık. Sıralamanın üzerine kurulduğu tonlar ne kadar sağlamsa, sıralama da o kadar sağlam.

Kısa özet

• Önce ton, sonra tempo, en son enerji: ton bir sınır, tempo bir yelpaze, enerji setin eğrisi.
• Açgözlü sıralama hızlı ama kendini köşeye sıkıştırabilir; ileriyi gören sıralama ölçtüğümüz her havuz büyüklüğünde ton ve tempo uyumunda daha iyiydi.
• Asıl fark havuzda: 12 parçalık set için 40 parçalık havuzda geçişlerin %96 ve üstü uyumlu, 14 parçalık havuzda %80 civarı.
• Küçük bir havuzda her parçayı sığdırmak uyumu düşürüyor; uymayan parçayı dışarıda bırakmak da bir seçenek.
• Bunlar tek bir DJ'in house arşivinden; kendi kütüphanende sonuç farklı olabilir.

Kendi parçalarının tonunu, temposunu ve enerjisini görmek istersen, parçalarını uygulamaya bırakman yeterli. Analiz tarayıcında çalışıyor, hiçbir dosya yüklenmiyor.