Ton tespiti neden tech house'ta zorlanır — 6.281 parçalık ölçüm
İki araç aynı tech house parçasına iki farklı ton veriyor. Hangisi yalan söylüyor?
Çoğu zaman ikisi de değil. Bu yazı o cevabın ölçülmüş hâli.
Ne ölçtük, neyi ölçmedik
Elimizde bir DJ arkadaşımın kütüphanesinden 6.281 parça var, dört klasöre ayrılmış: Deep house (1.833), House (1.698), Organic house (1.146) ve Tech house (1.604). Parçaların hepsi Mixed In Key ile etiketli. Bizim ölçtüğümüz şey Harmoniq'in bu etiketlerle uyuşması; mutlak doğruluk değil. Etiketin kendisi de kusursuz değil: iki kütüphanede ortak olan 635 parçanın 45'inde (%7,1) Mixed In Key kendi kendisiyle çelişiyor. Yöntemin tamamı için ölçüm yazımıza bakabilirsin.
İki çekince, baştan:
- Bu tek bir DJ'in kütüphanesi. Tür etiketleri onun klasör adları, bir sınıflandırma standardı değil. Başka birinin "tech house"u başka duyulabilir.
- Motorun içindeki ikinci-aday hakemi bu kütüphanede eğitilmedi; başka bir kütüphanede eğitildi. Yani bu rakamlar motorun hiç görmediği parçalar üzerinde.
Tür bazında yayımlanmış bir ton tespiti ölçümü bulamadık. Bu, olmadığı anlamına gelmez; yalnızca kıyaslayabileceğimiz bir şey bulamadığımız anlamına gelir.
Sayılar
| Tür | Uyuşma | Doğru ton ilk 2 adayda | İlk 3'te | Parçanın bölümleri arası anlaşma |
|---|---|---|---|---|
| Organic house | %90,9 | %97,4 | %99,1 | %84,2 |
| Deep house | %90,6 | %97,4 | %98,6 | %78,8 |
| House | %84,7 | %95,9 | %98,5 | %73,2 |
| Tech house | %75,0 | %86,3 | %90,8 | %68,7 |
İlk sütun manşet: tech house, organic house'tan 16 puan geride. Asıl ilginç olan sonraki iki sütun.
Asıl soru: motor mu yanılıyor, parça mı sessiz?
Motor her parça için bir aday listesi çıkarıyor. "Doğru ton ilk iki adayda" sütunu şunu soruyor: motor doğruyu biliyor ama seçemiyor mu?
Diğer türlerde cevap hayır: doğru ton neredeyse her zaman ilk ikide (%96–97). Motor seçmekte zorlanmıyor. Tech house'ta ise doğru ton parçaların %13,7'sinde ilk ikide bile yok, %9,2'sinde ilk üçte de yok.
Bu, iki çok farklı hikâyeyi birbirinden ayırıyor:
- Karar sorunuysa, doğru cevap listede duruyor ve biz yanlış seçiyoruz. Bunu düzeltebiliriz.
- Kanıt sorunuysa, doğru cevap listede bile yok, çünkü parçada onu işaret eden bir şey yok. Bunu düzeltemeyiz; yapılacak tek dürüst şey belirsizliği söylemek.
Tech house'ta ikinci hikâyeye işaret eden bir tablo var.
Kanıt: parça kendi içinde çelişiyor
Motor parçayı bölümlere ayırıp her bölüm için ayrı ton kararı veriyor, sonra bunları birleştiriyor. "Bölümler arası anlaşma", bölümlerin ne kadarının nihai tonda buluştuğu.
Organic house'ta bölümlerin %84,2'si anlaşıyor; tech house'ta %68,7'si. Ama asıl bilgi doğru ve yanlış parçaları ayırınca çıkıyor:
| Tür | Doğru bulunan parçalarda anlaşma | Yanlış bulunanlarda |
|---|---|---|
| Organic house | %86,3 | %63,2 |
| Deep house | %80,8 | %59,5 |
| House | %76,5 | %55,3 |
| Tech house | %74,4 | %51,4 |
Her türde aynı örüntü: motorun yanıldığı parçalarda parçanın kendi bölümleri de birbiriyle daha az anlaşıyor. Yani yanlış sonuçlar, parçanın kendi içinde çelişen ton bilgisi verdiği yerlerde yoğunlaşıyor. Tech house'ta bu çelişki hem daha yaygın (%68,7 ortalama) hem de yanlış parçalarda en derin (%51,4).
Hata türleri de aynı yöne işaret ediyor. Beşli uzaklıktaki hata (yine de mikslenebilen cinsten) tech house'ta parçaların %13,9'u. Ama tonla hiçbir akrabalığı olmayan "alakasız" hata tech house'ta %6,8; diğer üç türde %1,1–1,6. Yarım ses hatası tech house'ta %2,2, diğerlerinde %0,0–0,2. Yani tech house'ta fark yalnızca daha çok hata değil, daha uzağa düşen hata da.
Neden böyle? (burası ölçüm değil, hipotez)
Bunu ölçmedik, o yüzden açıkça hipotez olarak yazıyoruz. Tech house çoğu zaman az harmonik malzemeyle çalışır: uzun davul bölümleri, tek bir döngüsel riff, kök notada durmak yerine yürüyen bir bas. Az akor bilgisi olan parçada bölümler birbirinden farklı sonuç çıkarabilir, çünkü her bölümün elinde küçük ve gürültülü bir kanıt var.
Bas hattından tonun kökünü bulmayı da denedik. Kazancı +0,5 puandı ve ölçüm gürültüsünün içinde kaldı; house ve tekno'da bas çoğu zaman kök notada durmuyor. Bu, hipotezle uyumlu ama onu kanıtlamıyor.
Denediklerimiz ve tutmayanlar
Fark "kanıt sorunu" çıkınca yine de iki şeyi denedik. İkisi de ölçüldü ve kapatıldı:
1. Bölümleri kendi kesinliklerine göre ağırlıklandırmak. Fikir: net konuşan bölümü daha çok dinle. Sonuç: eşit ortalama zaten en iyisiydi. Genel uyuşma %85,1, en iyi ağırlıklı varyant %85,0; tech house %75,0'dan %74,9'a geldi. İki kütüphanede de aynı. 2. Güveni öğrenilmiş bir modelden almak. Elle yazılmış formül yerine, dokuz özellikten (bölüm anlaşması, entropi ve diğerleri) öğrenilmiş bir güven. Sonuç: güven ölçeğinin gerçeğe uyumu kötüleşti (sapma 1,5 puandan 2,6 puana) ve 80+ bandının uyuşması %94,0'dan %93,3'e düştü.
Ölçüp bırakmak da bir sonuç. Elimizdeki sinyallerle bu farkı kapatamıyoruz.
Doğru davranış: bilmediğini söylemek
Motor bu belirsizliği görüyor. Güven puanı 80'in altındaki parçaları işaretliyor; tech house'ta parçaların %44,3'ü işaretli, organic house'ta %14,6'sı (deep house %22,5, house %33,3).
İşaretlemenin işe yaradığını da ölçtük. Motor "80 ve üstü" dediğinde tech house'ta uyuşma %90,2, 60–79 arasında %65,9, 60'ın altında %42,1. Yani rozet, aynı türün içinde bile doğru şeyi söylüyor. Ama rozet türler arasında tam eşit değil: deep house'ta 80+ bandının uyuşması %95,9. Aynı rozet tech house'ta biraz daha az güven veriyor.
Uygulama işaretlediği parçada artık sebebini de yazıyor. Bölümlerin yarısından azı seçilen tonda birleşiyorsa, örneğin: "Sebep: parçanın bölümleri farklı ton söylüyor — 8 bölümden yalnızca 2 tanesi bu tonda. Çalacağın bölümü dinle." Parça tutarlı ama iki ton birbirine çok yakınsa da bunu söylüyor.
DJ için pratik sonuç
- Tech house'ta ton etiketine körlemesine güvenme. Bu, hangi aracı kullandığından bağımsız; sinyalin kendisi zayıf.
- İşaretli bir parçada çalacağın bölümü dinle. Parçanın bölümleri farklı ton söylüyorsa, "doğru ton" parçanın tamamı için tek bir cevap olmayabilir; miksleyeceğin bölüm için bir cevap vardır.
- Kütüphanendeki tech house oranı, ton etiketlerine ne kadar güvenebileceğini belirler. Organic ve deep ağırlıklı bir kütüphanede işaretli parça azdır; tech ağırlıklı bir kütüphanede yarıya yakın olabilir. Bu tek bir DJ'in verisi, o yüzden bunu bir kural değil bir beklenti olarak oku.
Kendi kütüphanende neyin işaretlendiğini görmek istersen, parçalarını Harmoniq'e bırakman yeterli; analiz tarayıcında çalışıyor, dosya yüklenmiyor. Kendi parçalarını hiçbir ölçümün bileceğinden daha iyi biliyorsun.